Czy w piecu na ekogroszek można palić pelletem?

Tak, w piecu na ekogroszek można palić pelletem, ale wyłącznie po odpowiednim dostosowaniu kotła i przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa. Taka zamiana paliwa nie jest jednak fabrycznie przewidziana, dlatego wiąże się z niższą sprawnością oraz ryzykiem uszkodzeń. W artykule wyjaśniamy, na czym polegają różnice między oboma paliwami i jakie zmiany są konieczne, aby ogrzewanie pozostało bezpieczne.

Czym różni się ekogroszek od pelletu?

Ekogroszek to paliwo węglowe o drobnej granulacji, które powstaje z węgla kamiennego lub brunatnego. Jego wartość opałowa przekracza 24 MJ/kg, a niska zawartość siarki, wody i spiekalności sprawia, że spala się w miarę stabilnie jak na paliwo stałe.

Pellet drzewny produkowany jest natomiast z biomasy, głównie odpadów drzewnych i roślinnych. Wartość opałowa typowego granulatu drzewnego wynosi 15–18 MJ/kg, a pelletu ze słomy pszennej około 16 MJ/kg. To mniej niż w przypadku ekogroszku, ale pellet daje znacznie mniej popiołu i jest łatwiejszy w codziennej obsłudze.

Czy w piecu na ekogroszek można palić pelletem?

W piecu na ekogroszek faktycznie można spalać pellet, ale kocioł musi zostać do tego przygotowany. Fabryczna konstrukcja palnika i podajnika jest zaprojektowana pod cięższe bryłki węgla, a nie lekkie granulki biomasy. Bez modyfikacji spalanie pelletu prowadzi do spadku wydajności cieplnej i nierównomiernej pracy urządzenia.

Jakie zmiany w kotle są konieczne?

Najczęściej wymienia się palnik na model przystosowany do pelletu lub montuje dodatkowe elementy zabezpieczające. Kotły nowszej generacji pozwalają nieraz tylko na zmianę ustawień sterownika bez ingerencji w podajnik, ale nie jest to regułą.

Aby bezpiecznie przejść na pellet, wykonuje się zwykle następujące czynności:

• montaż palnika przystosowanego do granulatu drzewnego,
• instalację systemu zabezpieczającego przed cofnięciem żaru, zwanego potocznie strażakiem,
• podłączenie sterownika z funkcją cofnięcia ognia z podajnika,
• wyczyszczenie komory spalania i podajnika z resztek ekogroszku,
• ustawienie parametrów pracy podawania i nadmuchu dla pelletu.

Jak uniknąć cofania żaru i zasmolenia?

Podczas spalania pelletu w kotle retortowym żar może cofać się do podajnika i zasobnika. To niebezpieczne zjawisko potrafi doprowadzić do zapłonu paliwa w zbiorniku. Dlatego na rurze podajnika montuje się pojemnik z wodą, który w razie zagrożenia gasi płomień i odcina drogę ognia.

Drugim typowym problemem jest osadzanie się smoły na ściankach kotła, zwłaszcza przy zbyt niskiej temperaturze pracy. Aby temu zapobiec, ustawia się temperaturę zadaną kotła w przedziale 65–75 stopni Celsjusza i całkowicie wyłącza tryb podtrzymania żaru.

W kotłach na ekogroszek spalanie pelletu wymaga przede wszystkim zabezpieczenia podajnika przed cofaniem się żaru oraz utrzymania wyższej temperatury pracy, aby smoła nie osadzała się na ściankach.

Dlaczego nie zaleca się palić ekogroszkiem w piecu na pellet?

Odwrotna zamiana paliwa stwarza jeszcze więcej problemów. Piece na pellet mają palniki i podajniki przystosowane do drobnych, lekkich granulek, a nie do cięższych brył węgla. Ekogroszek wymaga wyższej temperatury spalania i wytwarza więcej popiołu oraz sadzy.

Takie próby mogą zakończyć się mechanicznym uszkodzeniem podajnika lub przegrzaniem palnika, a efektywność ogrzewania znacznie spada. Nawet jeżeli piec nie ulegnie awarii od razu, to częstotliwość czyszczenia i ryzyko zablokowania mechanizmu gwałtownie rosną.

Najczęstsze skutki palenia ekogroszkiem w kotle na pellet

Wśród problemów, które pojawiają się przy tej zamianie, wymienia się:

• zapchanie podajnika przez większą frakcję paliwa,
• uszkodzenie palnika pod wpływem wyższej temperatury spalania,
• spadek efektywności ogrzewania,
• większą emisję sadzy i popiołu,
• konieczność częstszego czyszczenia komory spalania.

Czy taka zmiana paliwa jest opłacalna?

Opłacalność palenia pelletem w kotle na ekogroszek zależy od cen obu paliw i sprawności, jaką udaje się osiągnąć. Pellet bywa droższy w przeliczeniu na tonę, a jego niższa wartość opałowa oznacza większe zużycie. W praktyce kocioł na ekogroszek spala pellet mniej efektywnie niż dedykowana jednostka, dlatego koszty ogrzewania mogą wzrosnąć.

Wielu użytkowników wskazuje, że koszty są porównywalne dopiero wtedy, gdy cena pelletu jest wyraźnie niższa niż cena dobrej jakości ekogroszku. Osoby, które miały dostęp do tańszego pelletu, zwracały uwagę na mniejszą ilość popiołu i łatwiejsze utrzymanie czystości, ale jednocześnie na większe zużycie paliwa.

Pellet spala się czyściej i daje mniej popiołu, ale w kotle na ekogroszek jego zużycie rośnie, dlatego oszczędność pojawia się głównie wtedy, gdy cena pelletu jest odpowiednio niska.

Pod względem ekologicznym pellet wypada korzystniej. Powstaje jako produkt uboczny obróbki drewna, a podczas spalania emituje mniej dwutlenku węgla, pyłów i sadzy. W sezonie grzewczym ma to znaczenie zwłaszcza w regionach borykających się ze smogiem.

Kiedy lepiej wybrać piec wielopaliwowy?

Jeżeli zależy Ci na swobodnym wyborze między ekogroszkiem a pelletem, rozsądniejszym rozwiązaniem jest kocioł wielopaliwowy. Takie urządzenia mają palniki i podajniki zaprojektowane tak, aby pracować z różnymi rodzajami opału bez konieczności przeróbek.

Sterownik w kotle wielopaliwowym rozpoznaje dostarczone paliwo i sam dobiera parametry spalania. Dzięki temu ogrzewanie pozostaje stabilne, a ryzyko awarii jest znacznie mniejsze niż przy samodzielnych modyfikacjach.

Zalety kotłów wielopaliwowych

Kotły wielopaliwowe zapewniają elastyczność w razie wahań cen paliw lub problemów z ich dostępnością. Oferują też bezpieczniejszą pracę, ponieważ konstrukcja palnika uwzględnia różną granulację i temperaturę spalania.

Nie zawsze jednak spalanie obu paliw odbywa się z taką samą sprawnością jak w kotle dedykowanym. Przed zakupem warto sprawdzić parametry techniczne i opinie instalatorów, aby nie przepłacić za funkcję, z której rzadko się korzysta.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze kotła wielopaliwowego?

Podczas zakupu takiego urządzenia sprawdza się kilka istotnych elementów:

• typ palnika i możliwość pracy z pelletem oraz ekogroszkiem,
• funkcje sterownika związane z automatycznym rozpoznawaniem paliwa,
• zabezpieczenia przed cofnięciem żaru,
• klasę kotła pod kątem norm emisji,
• dostępność serwisu i części zamiennych.

Wybór kotła wielopaliwowego ma sens przede wszystkim wtedy, gdy faktycznie planujesz korzystać z różnych paliw. W przeciwnym razie kocioł dedykowany jednemu rodzajowi opału zwykle pracuje sprawniej i jest łatwiejszy w serwisowaniu.